شیوه های نوین مدیریت منبع آبی چطور است؟

شیوه های نوین مدیریت منبع آبی چطور است؟ به گزارش گل بخر، یک کارشناس و پژوهشگر حوزه آب و محیط زیست اظهار داشت: زنان برای حکمرانی آب از نقشی حائز اهمیت و راهبردی برخوردار می باشند این در حالیست که نقش زنان برای مدیریت آب اغلب محدود به خانه شده است.



شیما کبیری کارشناس و پژوهشگر حوزه آب و محیط زیست، ضمن اشاره به علل ایجاد بحران منابع آبی در کشور اظهار داشت: چند عامل مهم در پررنگ شدن مساله بحران در کشور نقش داشته اند. یکی از آنها قانون صدور پروانه بهره برداری برای چاه های بدون مجوز در سالیان ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ بود. این قانون موجب شد افراد به امید دریافت پروانه مبادرت به حفر چاه های بدون مجوز کنند و عملا یک کار غلط، شکل قانونی به خود گرفت. بنابراین هم تعداد چاه های بدون مجوز افزوده شد و هم برداشت از چاه های مجاز اوج گرفت.
بگفته وی صدور این مصوبه در سال ۱۳۸۹ باعث شد، برای همه چاه هایی که سال ۱۳۸۵ حفر شدند پروانه قانونی صادر شود و برپایه آن مصوبه وزارت نیرو موظف شد ضمن اطلاع رسانی فراگیر و مؤثر به ذی نفعان، طی دو سال تمام بعد از ابلاغ این قانون، برای کلیه چاه های آب کشاورزی فعّال فاقد پروانه واقع در کلیه دشت های کشور که پیش از پایان سال ۱۳۸۵ هجری شمسی حفر و توسط وزارت نیرو و دستگاه های تابعه استانی شناسایی شده باشند و برپایه ظرفیت آبی دشت مرتبط، و با رعایت حریم چاه های مجاز و عدم اضرار به دیگران و عموم مشروط به اجراء آبیاری تحت فشار توسط متقاضی پروانه بهره برداری صادر نماید.
بگفته این کارشناس و پژوهشگر حوزه آب و محیط زیست، ایران و دشت های کشور عملا به یک آبکش تبدیل گشته اند. ما پس انداز آبی خویش را که طی سال ها در آبخوان ها جمع شده بود، به صورت کامل مصرف کردیم و همین مورد بحران آبخوان ها را رقم زد. این بحران تنها به یکی دو سال اخیر محدود نمی گردد، بلکه بالاتر از ۱۰ سال است که این مورد مطرح است. 
رئیس کمیته منطقه ای آبیاری و زهکشی قزوین در ادامه ضمن اشاره به رویکرد نادرست در مدیریت منابع آبی اظهار داشت: تصمیم گیری ها باید مبنی بر اصول هیدرولوژیک و حوضه های آبریز باشد، اما متاسفانه مدیریت منابع آب در ایران برمبنای مرز های سیاسی انجام شد. هر استان برای خود تصمیم گیری کرد، در صورتیکه خیلی از استانها در چند حوضه آبریز قرار دارند. به همین دلیل، تصمیمات علمی و فنی جای خویش را به تصمیمات سیاسی دادند.

زخم خوردن از توسعه نادرست

این کارشناس با اعلان اینکه کشاورزی هم یکی از عوامل تشدید بحران بوده است، اظهار داشت: بعد از زلزله سال ۱۳۴۱ در بوئین زهرای قزوین، مطالعاتی انجام شد که نشان می داد این دشت ظرفیت بالایی برای کشاورزی دارد. اما توسعه نادرست و بی ضابطه کشاورزی، خصوصاً با شعار خودکفایی، فشار سنگینی بر منابع وارد کرد. در کنار آن، رشد جمعیت و استقرار صنایع سنگین مانند فولاد در قزوین، که اساساً نباید در فلات مرکزی راه اندازی می شد، منجر به تخلیه شدید آب های زیرزمینی و افزایش شوری و سختی آب شد.

دگرگونی تالاب ها به کانون های ریزگرد

وی ضمن اشاره به وضعیت جنوب و جنوب شرق قزوین اظهار داشت: تالاب الله آباد در گذشته اساساً یک شوره زار بود که سیلاب های فصلی وارد آن می شد و آب زیرزمینی را تغذیه می کرد. اما حفر گسترده چاه های غیرمجاز، تغییرات اقلیمی و مدیریت غلط، این منطقه را به کانون ریزگرد تبدیل نموده است. در این محدوده باید گیاهانی متناسب با شوره زار کشت شود تا از تشکیل کانون ریزگرد جلوگیری شود. برای این منظور یکی دیگر از راهکار ها هم انتقال پساب شهری تصفیه شده اطراف تالاب به داخل تالاب است. 

ضعف در حکمرانی آب و ضرورت اصلاح ساختار ها

رئیس کمیته منطقه ای آبیاری و زهکشی قزوین، تاکید کرد: خیلی از پروژه ها به سبب اجرا نشدن درست، خود به عامل تخریب تبدیل شدند. برای عبور از این شرایط، ما نیازمند یک اصلاح اساسی در حکمرانی آب هستیم؛ اصلاحی که بر پایه مدیریت مشارکتی و توجه به جوامع محلی باشد. متاسفانه الگوی مدیریت آب از بالا به پایین همچنان غالب است و دستورالعمل های ملی بدون توجه به شرایط متفاوت اقلیمی و اجتماعی مناطق تدوین می شوند.

حلقه مفقوده مدیریت موفق؛ مشارکت جوامع محلی

وی ادامه داد: مساله آب فقط به وزارت نیرو مربوط نمی گردد. جهاد کشاورزی، صنعت، بهداشت و حتی دانشگاه های علوم پزشکی هم درگیر هستند. اگر این حلقه ها به هم متصل نشوند، مدیریت موفقی شکل نخواهد گرفت. حلقه اصلی اتصال همه اینها بعد اجتماعی است؛ بعدی که سال ها نادیده گرفته ایم. کشاورزان و صنعتگران که ذی نفعان اصلی هستند، در تصمیم گیری ها حضور ندارند، در صورتیکه بسیاری اوقات راهکار های عملی تر و بهتری از دستگاه های دولتی عرضه می دهند.

موفقیت زنان در مدیریت آب؛ این نقش را پر رنگ کنید

این کارشناس آب در ادامه اظهار داشت: یکی از موضوعات مهمی که باید در حکمرانی نوین آب جدی گرفته شود، پررنگ تر کردن نقش زنان است. در بیانیه کنفرانس دوبلین که چهار اصل داشت؛ یکی از اصول عنوان می کرد که زنان در حوزه مدیریت آب موفق تر و تاثیرگذارترند؛ بار ها هم در بسیاری دیگر از کنفرانس های بین المللی به نقش موفق زنان در مدیریت آب اشاره شده است و این نقش موثر خصوصاً در عرصه تصمیم گیری و حکمرانی آب بوده است.
ایشان در ادامه این مبحث افزود: اگر به جلسات وزارت نیرو یا مدیران عامل آب منطقه ای نگاه کنید، حضور زنان حدودا صفر است. در صورتیکه تجربه حضور خانم انصاری نشان داد حتی در مدت کوتاه هم می توان اثرگذاری مثبتی داشت. دنیا در این مورد کامل نیست و چالش های خودش را دارد، اما ما از این جریان عقب هستیم. متاسفانه وقتی در رابطه با این مورد صحبت می نماییم، برچسب جنسیت زدگی می زنند، در صورتیکه ما می گوییم مشارکت زن و مرد در کنار هم لازم است.
این کارشناس آب ضمن اشاره به مطالعات بین المللی در عرصه دیپلماسی آب خاطرنشان کرد: مطالعات نشان داده اند که حضور زنان در تیم های مذاکره باعث افزایش کیفیت گفت و گو ها و توافق ها می شود. به همین دلیل، در خیلی از بیانیه ها سفارش شده است که در مذاکرات آبی بین کشورها، زنان هم در تیم گفت و گو حضور داشته باشند. همین مساله موجب شد انجمن دیپلماسی آب ایران کمیته ویژه ای برای زنان تشکیل دهد.

کارهای بین المللی زنان برای مدیریت منابع آب 

کبیری اضافه کرد: در سطح بین المللی، کارگروه ویژه ای برای توانمندسازی زنان در مدیریت آب ذیل کمیسیون بین المللی آبیاری و زهکشی تشکیل شد که در ایران هم کمیته ملی آبیاری و زهکشی فعالیت می کند. دکتر نرگس ظهرابی، مسئولیت این کارگروه این ویژه است و تا حالا سلسله گفت و گو هایی در این مورد برگزار شده است؛ اولین جلسه در اردیبهشت ماه برگزار و برای جلسه دوم هم برنامه ریزی شد. از این جلسه ها گزارش هایی تهیه و به وزارت نیرو ارسال شده و مشاور زنان و خانواده وزیر نیرو، هم در جریان این اقدامات قرار گرفته اند.
گسترش همکاریهای منطقه ای با تمرکز بر زنان
رئیس کمیته منطقه ای آبیاری و زهکشی قزوین اضافه کرد: این گفت و گو ها محدود به داخل کشور نیست. بعنوان مثال در تاجیکستان و عراق هم با زنان فعال در عرصه آب جلساتی برگزار شده است؛ همینطور مقرر است در مجمع سالیانه کمیسیون بین المللی آبیاری و زهکشی که شهریور سال جاری در مالزی برگزار می شود، کارگاهی تخصصی هم برای توانمند سازی زنان در عرصه آب برگزار می گردد که زنان، همچون زنان ایرانی هم مقالاتی را عرضه خواهدنمود.
لزوم حکمرانی نو بر پایه مدیریت مشارکتی
کبیری در آخر تاکید کرد: مجموعه این تجربیات نشان داده است که برای عبور از بحران کنونی باید بسمت یک حکمرانی نو در حوزه آب حرکت کنیم؛ حکمرانی که بر پایه مدیریت مشارکتی باشد، به جوامع محلی توجه کند و نقش زنان را در تمامی سطوح، از مدیریت ملی تا دیپلماسی بین المللی، جدی بگیرد. تنها در این صورت است که می توانیم امیدی به برون رفت از بحران آب داشته باشیم.
منبع: ایسنا


منبع:

1404/06/06
08:41:27
5.0 /5
26
تگهای خبر: آبیاری , باد , بهداشت , بو
این مطلب گل بخر را تایید می کنین؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات کاربران گل بخر در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۲ بعلاوه ۳
فروش آنلاین گل و گیاه
پربیننده ترین ها

پربحث ترین ها

جدیدترین ها

گل بخر

سفارش گل و گیاه
گل بخر: پلی بین شما و زیبایی گل ها با سفارش گل آنلاین

golbekhar.ir - حقوق مادی و معنوی سایت گل بخر محفوظ است