کنشگران زیست بوم خلاق از بی مهری ها و دغدغه هایشان گفتند

گل بخر: در ششمین دورهمی شبکه زیست بوم خلاق، کنشگران این حوزه از دغدغه هایشان سخن گفتند و خواهان حمایت های بیشتر، رفع موانع ارتباطی و زیرساختی و تدوین یک قانون مادر در عرصه صنایع خلاق در مجلس شدند.

به گزارش گل بخر به نقل از مهر، ششمین دورهمی شبکه زیست بوم خلاق شب گذشته به میزبانی مجموعه خلاق و نوآور پرگار و با حضور معاون ستاد فناوری های نرم و صنایع خلاق معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری برگزار شد.
در این نشست، نفیسه شاهی نوری مدیر خانه خلاق ایلسا با واکاوی مسیر پرچالش تشکیل زیست بوم های خلاق در کشور، نسبت به نگاههای معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در دفاع از شرکتهای خلاق و اختصاص بودجه ها انتقاد نمود.

تفاوت فاحش دفاع از شرکتهای دانش بنیان و خلاق

شاهی نوری در تشریح وضعیت سالیان اخیر زیست بوم های خلاق اظهار داشت: دغدغه اصلی فعالین این حوزه همواره تبعیض در حمایت ها بوده است؛ چون که شرکتهای دانش بنیان از قوانین حمایتی مشخصی بهره مند می شوند، اما شرکتهای خلاق در عرصه های بیمه، مالیات، زیرساخت های اداری و حضور در نمایشگاه ها همچنان با مشکلات عدیده ای مواجهند.
مدیر خانه خلاق ایلسا اظهار داشت: آن چه امروز در زیست بوم شاهد آن هستند، نتیجه هم افزایی فعالین این حوزه برای بقاست و این مجموعه نه بواسطه حمایت های دولتی، که تنها با تأکید بر توان داخلی خود درحال فعالیت و بقا است.

نقد اختصاص ناعادلانه بودجه و مدلهای حمایتی

وی با انتقاد صریح از نحوه حمایت های دولتی اظهار داشت: معاونت علمی در خیلی از موارد به جای دفاع از خانه های خلاق و بخش خصوصی، تمرکز خویش را بر تقویت فضاهای دولتی و حاکمیتی قرار داده است.
وی همینطور با اشاره به پدیده تشکیل خانه های خلاق حبابی اظهار داشت: برخی مجموعه ها فقط با هدف جذب تسهیلات شکل گرفته اند و در همین حال، مجموعه های فعال و باسابقه مانند مجموعه تحت مدیریت او، از سال ۱۳۹۹ تاکنون هیچ گونه حمایت مالی از معاونت دریافت نکرده اند.

فرایندهای مدیریتی معیوب و فقدان نگاه تخصصی

شاهی نوری در قسمت دیگری از سخنان خود به ناکامی در تصویب قوانین حمایتی و ضعف در فرایندهای مدیریتی اشاره نمود و اظهار داشت: طرح قانون صنایع خلاق در مجلس عنوان شد، اما هیچگاه به مرحله تصویب نرسید.
وی همینطور از تغییرات مداوم و غیرتخصصی دبیران در اکوسیستم صنایع خلاق انتقاد نمود و اظهار داشت: انتصاب اشخاصی بدون پیشینه مرتبط در عرصه هایی مانند استارتاپ ها، نشان دهنده نبود نگاه تخصصی در تصمیم گیری های کلان معاونت علمی است.

هشدار نسبت به «استعمار فرهنگی» در پی غفلت از صنایع خلاق

در ادامه نشست ششمین دورهمی شبکه زیست بوم خلاق، خاتون شهبازی، دبیر حوزه مد و لباس بریکس و مدیرعامل شرکت چیامد، به تحلیل چالش های پیش روی صنایع خلاق و دستاوردهای ناشی از سیاستگذاری های فعلی پرداخت و نسبت به خطرات احتمالی ناشی از بی توجهی به هویت فرهنگی گوشزد نمود.

نقد تمرکز بر حوزه های خدمات محور و غفلت از محصول محوری

شهبازی با انتقاد از رویکرد فعلی حاکمیت در اختصاص سرمایه، اظهار داشت: تمرکز صرف بر حوزه هایی نظیر گیم، پویانمائی و خدمات دیجیتال، نگاهی است که بااینکه از نظر اقتصادی جذاب به نظر می آید، اما باید با نگاهی کلان تر همراه شود. وی افزود که بر خلاف مدلهای خدماتی که با ریسک های لجستیکی و ضررهای احتمالی همراه هستند، مزیت رقابتی اصلی کشور در تولید «محصول» نهفته است.
وی با اشاره به الگوهای موفق جهانی اظهار داشت: کشورهایی نظیر هند، دقیقا با محوریت محصول و کالاهای ملموس، توانسته اند جایگاه اقتصادی خویش را تثبیت کنند؛ در صورتیکه در ایران، توجه به محصولی که حامل فرهنگ و هویت است، همواره با چالش های مدیریتی روبرو بوده است.

انتقاد از معیارگذاری های غیرتخصصی و قیاس صنایع خلاق با استارتاپ ها

مدیرعامل شرکت چیامد با انتقاد از نحوه ارزیابی کسب وکارهای خلاق در اسناد بالادستی، گفت: حاکمیت درحال استفاده از شاخصهای اشتباه برای سنجش ظرفیتهای فرهنگی است.
شهبازی با بیان این مطلب که صنایع خلاق، بخصوص حوزه مد و لباس، با پلت فرم های خدماتی و استارتاپ های «اپلیکیشن محور» قابل قیاس نیستند، اضافه کرد: ما با حاکمیتی صحبت می نماییم که در اسناد خود، خلاقیت را به مفهوم تولید محصول و حفظ هویت فرهنگی تعریف کرده است، اما در مرحله ارزیابی، از معیارهای کمی و غیرمرتبط استفاده می نماید.

هشدار در رابطه با تهدید هویت ملی و استعمار فرهنگی

دبیر حوزه مد و لباس بریکس با اشاره به وضعیت بحرانی این بخش، گوشزد نمود که بی توجهی به صنایع فرهنگی می تواند منتج به «استعمار فرهنگی» شود. بر خلاف تصور، دشمنان تنها بدنبال تصاحب خاک نیستند، بلکه هدف اصلی آنها تغییر سبک زندگی و از بین بردن هویت پوشش ایرانی است.
شهبازی با اشاره به این که ۹۸ درصد از فعالین این حوزه را زنان مدیریت می کنند، تاکید کرد: فشار اقتصادی و عدم حمایت های دولتی، منتج به تعدیل نیروی گسترده در این بخش شده است. در صورت ادامه این روند و در صورت رقیق شدن تحریمها، ورود برندهای خارجی و فرهنگ های بیگانه با سرعت بالایی صورت خواهد گرفت و اگر از پیش سفیران فرهنگی و متخصصان داخلی حمایت نشود، چیزی از هویت پوشش و وجهه زن ایرانی باقی نخواهد ماند.

ضرورت تشکیل «انجمن صنفی صنایع خلاق» برای رهایی از سیاستهای سلیقه ای دولتی

در ادامه هم سجاد صالحی بنیانگذار شبکه زیست بوم مدیر شبکه زیست بوم خلاق CEN با واکاوی کارنامه کارهای این شبکه طی سالیان اخیر، بر ضرورت انسجام بخشی ساختاری، ایجاد تشکل های مستقل صنفی در عرصه صنایع خلاق و پیگیری مطالبات قانونی این حوزه تاکید کرد.

کارنامه ۵ ساله شبکه خلاق و تمرکززدایی از رویدادها

وی با اشاره به مسیر پرفرازونشیب اکوسیستم صنایع خلاق در طول چهار تا پنج سال قبل اظهار داشت: با وجود تمامی محدودیت ها، فشارها و بحران های پیش رو، اعضا و خانه های خلاق اجازه ندادند این مسیر متوقف شود و با تأکید بر ظرفیتهای درونی شبکه، هم افزایی خویش را حفظ کردند.
به گفته وی برگزاری موفقیت آمیز پنج دوره از این گردهمایی ها، منشاء خیلی از عملیات های مشترک و تعاملات میان رشته ای در تمام کشور بوده است.
صالحی همینطور به برگزاری سه رویداد تخصصی ارتقاء سطح و جذب سرمایه استانی همچون رویداد «اینجا زمستان نیست» تحت عنوان ایران خلاق، رویداد «توران» در شاهرود و سمنان و حضور فعال شبکه سرمایه گذاران در «رینوتکس» تبریز اشاره نمود و آنرا قدمی مهم در تمرکززدایی از پایتخت دانست.
وی اضافه کرد: در کنار این اقدامات اجرائی، تعاملات گسترده ای با جامعه دانشگاهی شکل گرفت که ثمره آن تدوین درس نامه ها و فراهم سازی مقدمات ورود رشته ها و سرفصل های تخصصی صنایع خلاق به نظام آموزش عالی کشور بوده است.

انحصار دولتی و گام نهائی برای ثبت انجمن صنفی صنایع خلاق

صالحی در ادامه سخنان خود به نقد پراکندگی نهادهای متولی پرداخت و با اشاره به موازی کاری های گسترده میان وزارتخانه های فرهنگ و ارشاد اسلامی، صمت، کشور، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری اشاره کرد که تغییرات پی در پی مدیران و اِعمال سیاستهای سلیقه ای در دستگاه های دولتی، مانع از تشکیل یک حمایت پایدار و مانا برای این حوزه شده است.
وی راهکار بنیادین برای پیشگیری از تمرکز قدرت و صیانت از منافع کارآفرینان را تأسیس «انجمن صنفی کارفرمایی صنایع خلاق» ذیل وزارت کار مطرح کرد و گفت: ادبیات این حوزه با کوشش های شبانه روزی در وزارت کار نهادینه شده و الان فرآیند ثبت آن با دریافت مجوزهای لازم از خانه ها و شرکتهای خلاق وارد مرحله نهائی شده است تا باتوجه به پراکندگی بیشتر از ۸۰۰ مجموعه در سطح کشور، این تشکل در قالب یک ساختار ملی فعالیت خویش را شروع کند.

انتقاد از رویدادهای نمایشی و ضعف دیپلماسی رسانه ای

این فعال زیست بوم خلاق همینطور با انتقاد از نگاههای سطحی و نمایشی حاکم بر برخی سیاستگذاری ها، اشاره کرد: متاسفانه تجربیات نادرست اقتصاد دیجیتال در صنایع خلاق هم درحال تکرار است و بخش عمده ای از برنامه ها به پوسته ای ظاهری، کارنامه سازی و جابه جایی مقطعی منابع مالی تبدیل گشته است، در صورتیکه نظام مسایل اصلی شامل نحوه توزیع تسهیلات و وام ها، نبود شفافیت مالی و قوانین بازدارنده به حاشیه رانده شده اند.
وی غفلت از ظرفیتهای رسانه ای را چالشی جدی خواند و تاکید کرد که نبود اهرم های رسانه ای فراگیر سبب شده صدای فعالین این بخش و مطالبات حقیقی آنان به گوش افکار عمومی و حاکمیت نرسد.

نقشه راه آینده؛ از لابی های قانونی تا راه اندازی شبکه نوجوانان خلاق

صالحی، اولویت های راهبردی شبکه را برشمرد و بر ضرورت استفاده از ظرفیتهای نسل جدید تحت عنوان «شبکه نوجوانان خلاق» برای آینده سازی این اکوسیستم تاکید کرد.
سجاد صالحی هم در این دورهمی شبکه زیست بوم خلاق (CEN) با انتقاد از نگاههای مقطعی و سلیقه ای نهادهای حاکمیتی در قبال صنایع خلاق، تأسیس انجمن صنفی مستقل را تنها مسیر دستیافتن به پایداری و استقلالِ اکوسیستمِ کارفرمایی در این زمینه دانست.
صالحی با اشاره به ورود نهادهای گوناگون دولتی به عرصه تشکل سازی، اشاره کرد: با تغییر مسئولان در دستگاه های دولتی، سیاستها و اولویت های حمایتی هم گرفتار دگرگونی می شوند؛ نگاهی که فقط برمبنای سلیقه یا سیاستهای کوتاه مدت بنا شده و به هیچ عنوان برای زیست بوم خلاق «مانا» و «پایدار» نیست.
وی تاکید کرد که انجمن صنفی به سبب برخورداری از ساختار قانونی، از استقلالِ ضروری جهت پیشگیری از تمرکزِ سلیقه ایِ قدرت برخوردار می باشد.
این فعال حوزه زیست بوم خلاق در قسمت دیگری از سخنان خود به فرآیند پیگیری تأسیس انجمن صنفی اشاره نمود و اظهار داشت: در تعامل با وزارت کار، با فقدان ادبیاتِ تعریف شده برای «صنایع خلاق» و شباهتِ ناصوابِ آن با «شرکت های دانش بنیان» مواجه بودیم. در عین حال، با تشکیل ادبیاتِ تخصصی در این عرصه، حال فرآیند ارزیابی گواهی ها در حال انجام می باشد و تلاش داریم با مدل سازی دقیق، تعارض منافع با سایر انجمن های صنفی را رفع کرده و قدمهای نهائی را برای تأسیس و عضوگیری برداریم.
صالحی با انتقاد از ناکارآمدی مفادِ پراکنده در برنامه های توسعه، خاطرنشان کرد: مطالبه جدی ما ایجاد قانونی جامع و مستقل مشابه «قانون جهش تولید دانش بنیان» است.

درخواست تدوین یک «قانون مادر» برای صنایع خلاق در مجلس

وی اضافه کرد: مفاد موجود در برنامه هفتم توسعه، کفایت ضروری جهت رسمیت بخشی به صنایع خلاق و پیگیری مطالبات قانونی را ندارد. بنابراین از جامعه نخبگانی و نمایندگان مجلس درخواست داریم با استفاده از اسناد پژوهشیِ معتبر، تدوین یک «قانون مادر» برای صنایع خلاق را به مسئله اصلیِ مجلس تبدیل کنند.

هشدار نسبت به «نمایش گرایی» و پوسته ظاهریِ زیست بوم

وی در نقدِ جریان های موجود در اکوسیستمِ صنایع خلاق و اقتصاد دیجیتال، با اشاره به اکران مستند «لات» اظهار داشت: متاسفانه در صنایع خلاق هم با روندی مشابهِ سایر اکوسیستم ها مواجهیم که جز یک «پوسته ظاهری» چیزی برای عرضه ندارد.
صالحی با تصریح این که خیلی از رویدادهای فعلی فقط «شوآف» (نمایشی) هستند، اضافه کرد: این اقدامات بعد از مدتی از تب و تاب می افتد و خروجیِ ملموسی جز جابجایی بودجه و ایجاد رزومه برای برخی مجموعه ها ندارد؛ روندی که ستادهای متولی هم در خیلی از موارد حاضر به پذیرشِ مسئولیتِ آن نیستند.

سند فناوری نرم سندی بیش از اندازه جامع و غیرقابل اجرا است

این فعال زیست بوم خلاق با اشاره به سند فناوری نرم، آنرا سندی بیش از اندازه جامع و غیرقابل اجرا خواند و اظهار داشت: این سند نه فقط گره گشا نبوده، بلکه در عمل به مانعی برای حرکتِ ستاد فناوری های نرم تبدیل گشته است. وی پیشنهاد کرد که در دورهمی های آتی، با حضور کارشناسان پژوهشگاه مجلس، اسنادِ در دست تدوین مورد نقدِ تخصصی فعالانِ این حوزه قرار گیرد تا از تکرار تجربه های ناکام گذشته جلوگیری شود.
صالحی در پایان، فقدان رسانه قوی و با نفوذ را یکی از چالش های بنیادین صنایع خلاق برشمرد و تاکید کرد: تا وقتی که نتوانیم ادبیاتِ اختصاصیِ خویش را به گوشِ بدنه حاکمیت، کاربران و نخبگان برسانیم، مطالبات ما نادیده گرفته خواهد شد؛ چون که صنایع خلاق اکنون فاقدِ تریبون و صدای واحدِ رساست.
در ادامه نشست نهال برومند، مدیر شرکت بازی سازی «راز دانش»، با نقد نگاههای کنونی و چالش های ساختاری، نسبت به گسست میان بخش خصوصی و نهادهای دولتی و لطمه های ناشی از سیاستهای اینترنتی گوشزد نمود.

پتانسیل بالای سودآوری در صنعت بازی و انیمیشن

برومند با اشاره به پتانسیلهای بالای متخصصان ایرانی در عرصه های بازی سازی و پویانمائی، گفت: این صنایع با وجود استقلال از مکان و بهره مندی از جوامع قدرتمند بین المللی، کیفیت تولیدی در سطح جهانی دارند.
وی با مثال زدن از بازیهای ایرانی که در پروژه های بزرگ هالیوودی نقش آفرینی کرده اند، خاطرنشان کرد: سودآوری در این زمینه خیلی چشم گیر است؛ به صورتی که برخی پروژه ها از همان روزهای نخست انتشار، هزینه های تولید خویش را بازگردانده و به نقطه سربه سر رسیده اند.
وی اضافه کرد: حاشیه سود در این صنعت می تواند از ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ درصد متغیر باشد، اما متاسفانه این جذابیت های مالی هنوز برای سرمایه گذاران سنتی که بدنبال مدلهای کلاسیک نظیر نفت و گاز هستند، ملموس نشده است.

گسست بخش خصوصی از دولت و بحران تورم دستمزدها

مدیر شرکت بازی سازی «راز دانش» در قسمت دیگری از سخنان خود، به چالش جدی «گسست میان بخش خصوصی و دولتی» پرداخت و اظهار داشت: جریان های مالی در این دو بخش کاملا از هم جدا شده اند.
وی با انتقاد از شیوه تزریق بودجه های دولتی به پروژه های خلاق، گفت: ورود پول های دولتی به برخی پروژه ها موجب ایجاد تورم کاذب در بازار کار شده است.
به گفته وی، وقتی یک نهاد دولتی به یک هنرمند یا متخصص مبالغ خیلی بالایی پرداخت می کند، شرکتهای بخش خصوصی که با بودجه محدودتری فعالیت می نمایند، توان رقابت برای جذب نیروهای متخصص را از دست می دهند و این امر مانع از تشکیل یک بازار کار سالم و مبتنی بر اقتصاد حقیقی می شود.
برومند همینطور از بی اعتمادی عمیق فعالین این حوزه به ساختارهای دولتی گفت و اضافه کرد: حتی وقتی تلاش می نماییم با بوجودآوردن شتاب دهنده ها و برندهای تخصصی، اکوسیستم را بسمت رشد سوق دهیم، به سبب پیشینه و نگرش منفی نسبت به نهادهای دولتی، خیلی از استارتاپ ها و متخصصان از همکاری یا حضور در جلسات با بخش دولتی خودداری می کنند که این مورد مانع بزرگی برای هم افزایی است.

آسیب های شدید سیاستهای اینترنتی و ضررهای میلیاردی

این فعال زیست بوم خلاق در قسمت پایانی سخنان خود، به دستاوردهای مخرب محدودیت های اینترنتی و سیاستهای در ارتباط با صیانت اشاره نمود و اظهار داشت که این مورد لطمه های جبران ناپذیری به صادرات محصولات خلاق وارد کرده است.
وی با اعلان اینکه خیلی از شرکتها در دوران محدودیت های اینترنتی گرفتار ضررهای میلیاردی شده اند، خاطرنشان کرد: خیلی از پروژه ها و قراردادهای بین المللی ما که بر پایه هویت های ایرانی بنا شده بودند، به سبب محدودیت های ناگهانی در دسترسی به شبکه های جهانی، با چالش های جدی مواجه گشتند و در تعدادی موارد، این محدودیت ها منتج به از دست رفتن قراردادهای کلیدی با شرکای خارجی شد.
برومند در نهایت خواهان تغییر رویکرد دولت شد و تاکید کرد: اگر دولت توانایی دفاع از صادرات محصولات خلاق را ندارد، بهتر است از تزریق بودجه به پروژه هایی که خروجی صادراتی ندارند خودداری کند و به جای دخالت در جریان های مالی، بر رفع موانع ارتباطی و زیرساختی تمرکز کند.
خلاصه اینکه شهبازی با انتقاد از رویکرد فعلی حاکمیت در اختصاص سرمایه، گفت: تمرکز صرف بر حوزه هایی نظیر گیم، پویانمایی و خدمات دیجیتال، نگاهی است که بااینکه از نظر اقتصادی جذاب به نظر می رسد، اما باید با نگاهی کلان تر همراه شود. وی با اشاره به مسیر پرفرازونشیب اکوسیستم صنایع خلاق در طول چهار تا پنج سال قبل گفت: با وجود تمامی محدودیت ها، فشارها و بحران های پیش رو، اعضا و خانه های خلاق اجازه ندادند این مسیر متوقف شود و با تکیه بر ظرفیت های درونی شبکه، هم افزایی خویش را حفظ کردند. بگفته وی برگزاری موفقیت آمیز پنج دوره از این گردهمایی ها، منشا بسیاری از عملیات های مشترک و تعاملات میان رشته ای در تمام کشور بوده است. صالحی همین طور به برگزاری سه رویداد تخصصی ارتقاء سطح و جذب سرمایه استانی همچون رویداد اینجا زمستان نیست تحت عنوان ایران خلاق، رویداد توران در شاهرود و سمنان و حضور فعال شبکه سرمایه گذاران در رینوتکس تبریز اشاره نمود و آن را قدمی مهم در تمرکززدایی از پایتخت دانست. وی افزود: در کنار این اقدامات اجرائی، تعاملات گسترده ای با جامعه دانشگاهی شکل گرفت که ثمره آن تدوین درس نامه ها و فراهم سازی مقدمات ورود رشته ها و سرفصل های تخصصی صنایع خلاق به نظام آموزش عالی کشور بوده است. مدیر شرکت بازی سازی راز دانش در قسمت دیگری از سخنان خود، به چالش جدی گسست میان بخش خصوصی و دولتی پرداخت و گفت: جریان های مالی در این دو بخش کاملا از هم جدا شده اند. وی با انتقاد از شیوه تزریق بودجه های دولتی به پروژه های خلاق، اظهار داشت: ورود پول های دولتی به برخی پروژه ها سبب ایجاد تورم کاذب در بازار کار شده است. به گفته ی ایشان، وقتی یک نهاد دولتی به یک هنرمند یا متخصص مبالغ خیلی بالایی پرداخت می کند، شرکتهای بخش خصوصی که با بودجه محدودتری فعالیت می کنند، توان رقابت برای جذب نیروهای متخصص را از دست می دهند و این امر مانع از تشکیل یک بازار کار سالم و مبتنی بر اقتصاد حقیقی می شود. برومند همین طور از بی اعتمادی عمیق فعالین این حوزه به ساختارهای دولتی گفت و افزود: حتی وقتی تلاش می نماییم با بوجودآوردن شتاب دهنده ها و برندهای تخصصی، اکوسیستم را بسمت رشد سوق دهیم، به جهت پیشینه و نگرش منفی نسبت به نهادهای دولتی، بسیاری از استارتاپ ها و متخصصان از همکاری یا حضور در جلسات با بخش دولتی خودداری می کنند که این مورد مانع بزرگی برای هم افزایی است.

1405/06/11

12:04:03

5.0 /5

تگهای خبر: آموزش , اقتصاد , اكوسیستم , بیمه

این مطلب گل بخر را تایید می کنین؟

(1)

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات کاربران گل بخر در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۲ بعلاوه ۴